Shloka 19

उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas

Devanagari script

स पूजित: पाण्डुपुत्रैर्य थान्यायं सुसंस्तुत:

Transliteration

sa pūjitaḥ pāṇḍuputrair yathānyāyaṃ susaṃstutaḥ

Translation

Vaiśampāyana nói: Vì thế, ông được các con trai Pāṇḍu cung kính tiếp đãi đúng theo lễ nghi và được ca ngợi nồng hậu—một hành động phản chiếu sự giữ gìn chính đạo và lòng hiếu khách kính trọng.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पूजितः: honored, worshipped
• पूजितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पाण्डुपुत्रैः: by the sons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)
• पाण्डुपुत्रैः: Karana
• Type: Noun
• Root: पाण्डुपुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• यथा: as, according to
• यथा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• न्यायम्: propriety, right rule, due manner
• न्यायम्: Karma
• Type: Noun
• Root: न्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सुसंस्तुतः: well-praised, highly lauded
• सुसंस्तुतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्तु (धातु) → संस्तुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त) with सु-उपसर्ग
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Pāṇḍuputras (Pāṇḍavas)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharmic conduct expressed through proper hospitality and respectful praise—honoring a worthy person in accordance with established norms (yathānyāyam) is itself an ethical duty.

What is happening in the narrative?

In Vaiśampāyana’s narration, a male figure (contextually identified in surrounding verses) is received by the Pāṇḍavas; they honor him formally and commend him, indicating a courteous and righteous reception.