Shloka 58
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
शकटापणवेशाश्व यानयुग्यं च सर्वश: । कोशं यन्त्रायुधं चैव ये च वैद्याश्विकित्सका:,सामान ढोनेवाली गाड़ी, बाजार, डेरे-तम्बू, रथ आदि सवारी, खजाना, यन्त्रचालित अस्त्र और चिकित्साकुशल वैद्य भी उनके साथ-साथ चले
śakaṭāpaṇa-veśāśva-yānayugyaṃ ca sarvaśaḥ | kośaṃ yantrāyudhaṃ caiva ye ca vaidyāśva-cikitsakāḥ ||
Vaiśampāyana nói: Cùng họ còn có đủ mọi phương tiện vận tải và hậu cần của một đạo quân—xe chở hàng, lương thực và vật dụng cho chợ trại, ngựa và các cỗ xe thích hợp để thắng ách, kho tàng, vũ khí cơ giới, và cả các thầy thuốc tinh thông việc chữa trị cho ngựa. Đoạn này nhấn mạnh rằng chiến tranh không chỉ là cuộc đọ sức của các anh hùng, mà là một công cuộc lớn có tổ chức, được nuôi dưỡng bởi hậu cần, nguồn lực và sự chăm sóc chuyên môn.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that large-scale conflict depends on disciplined organization—supplies, treasury, technology, and medical care—implying ethical responsibility in governance and warfare: leaders must account for the welfare and support systems that sustain an army, not merely valor in battle.
Vaiśampāyana describes the entourage moving together with the main force: carts, market provisions, camp equipment, horses and harnessed vehicles, the treasury, mechanical weapons, and specialists such as horse-doctors, indicating a fully provisioned march or mobilization.