Shloka 50
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
तेषां प्रहषमनसां नाद: समभवन्महान् । योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां सम्प्रधावताम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! भगवान् श्रीकृष्णके ऐसा कहनेपर वे नरश्रेष्ठ पाण्डव बड़े प्रसन्न हुए। फिर तो युद्धके लिये 'सुसज्जित हो जाओ, सुसज्जित हो जाओ' ऐसा कहते हुए समस्त सैनिक बड़ी उतावलीके साथ दौड़-धूप करने लगे। उस समय प्रसन्न चित्तवाले उन वीरोंका महान् हर्षनबाद सब ओर गूँज उठा
teṣāṁ praharṣa-manasāṁ nādaḥ samabhavan mahān | yogo ity atha sainyānāṁ tvaratāṁ sampradhāvatām ||
Vaiśampāyana nói: Lòng họ hân hoan, một tiếng gầm lớn nổi lên. Khi quân sĩ vội vã dồn dập tiến ra, tiếng hô “Yoga!”—nghĩa là “đóng ách, sẵn sàng (ra trận)”—vang dội, báo hiệu sự chuẩn bị nôn nóng cho cuộc chiến sắp tới.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective emotion and resolve can rapidly translate into coordinated action: exhilaration becomes mobilization. Ethically, it marks the moment when intention hardens into readiness for war, underscoring the gravity of choosing conflict and the momentum that follows once armies commit.
After a rousing development (implied by the surrounding passage), the warriors become joyful and energized. A loud roar rises, and the troops rush about making preparations; the call “yoga” functions as an order to yoke up and get fully equipped for battle.