Shloka 47
Adhyāya 128 — Proposal to Restrain Keśava; Sātyaki’s Warning and Vidura–Dhṛtarāṣṭra Counsel
“भरतश्रेष्ठ! तुम पाण्डवोंको उनका राज्यभाग देकर सुहृदोंके बढ़ते हुए क्रोधको शान्त कर दो और अपने राज्यका यथोचित रीतिसे शासन करते रहो ।। अलमड़ निकारो<यं त्रयोदश समा: कृतः । शमयैनं महाप्राज्ञ कामक्रोधसमेधितम्,बेटा! पाण्डवोंको जो तेरह वर्षोके लिये निर्वासित कर दिया गया, यही उनका महान अपकार हुआ है। महामते! तुम्हारे काम और क्रोधसे इस अपकारकी और भी वृद्धि हुई है। अब तुम संधिके द्वारा इसे शान्त कर दो
vaiśampāyana uvāca | bharataśreṣṭha! tvaṃ pāṇḍavebhyo rājya-bhāgaṃ pradāya suhṛdāṃ vardhamānaṃ krodhaṃ śamaya, sva-rājyaṃ ca yathocita-rītyā pālaya || alam aḍa-nikāro 'yaṃ trayodaśa samāḥ kṛtaḥ | śamaya enaṃ mahāprājña kāma-krodha-samedhitam ||
Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc ưu tú nhất trong dòng Bhārata, hãy trao cho các Pāṇḍava phần vương quốc của họ để dập tắt cơn giận đang dâng của những người thiện tâm, rồi tiếp tục trị vì theo lẽ phải. Thế là đủ cho điều sai trái—mười ba năm đã trôi qua trong cảnh lưu đày. Việc đày ải các Pāṇḍava là một tổn hại nặng nề đối với họ, và bởi dục vọng cùng sân hận của ngươi, tổn hại ấy chỉ càng thêm chồng chất. Nay hãy làm cho nó lắng xuống bằng một cuộc hòa giải.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler should restrain desire and anger, repair past injustice, and choose reconciliation (sandhi) over escalation; rightful distribution and ethical governance are presented as the path to social peace and dharma.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, the speaker urges the Kuru side to end the wrongdoing done to the Pāṇḍavas—especially the thirteen-year exile—by granting them their due share and calming the growing fury of allies, thereby preventing the slide toward war.