Shloka 42
उद्योगपर्व — गान्धारी-उपदेशः
Udyoga Parva — Gandhārī’s Counsel to Duryodhana
द्वैधीभूतेषु लोकेषु विनश्यत्सु च भारत । अब्रवीत् सृष्टिमान् देवो भगवॉल्लोकभावन:,'राजन्! इसके सिवा एक और उदाहरण लीजिये। एक समय प्रजापति ब्रह्माजीने जो बात कही थी, वही बता रहा हूँ। देवता और असुर युद्धके लिये मोर्चे बाँधकर खड़े थे। सबके अस्त्र-शस्त्र प्रहारके लिये ऊपर उठ गये थे। सारा संसार दो भागोंमें बँटकर विनाशके गर्तमें गिरना चाहता था। भारत! उस अवस्थामें सृष्टिकी रचना करनेवाले लोकभावन भगवान् ब्रह्माजीने स्पष्टरूपसे बता दिया कि इस युद्धमें दानवोंसहित दैत्यों तथा असुरोंकी पराजय होगी। आदित्य, वसु तथा रुद्र आदि देवता विजयी होंगे। देवता, असुर, मनुष्य, गन्धर्व, नाग तथा राक्षस--ये युद्धमें अत्यन्त कुपित होकर एक-दूसरेका वध करेंगे
dvaidhībhūteṣu lokeṣu vinaśyatsu ca bhārata | abravīt sṛṣṭimān devo bhagavāṁl lokabhāvanaḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Bhārata, khi các cõi đã chia làm hai phe đối nghịch và lao về vực diệt vong, đấng Thánh Brahmā—bậc tạo hóa, đấng nâng đỡ thế gian—đã cất lời. Trong cơn nguy biến ấy, Ngài tuyên bố rành rẽ về kết cục của cuộc chiến sắp tới…”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When conflict threatens to destroy the world, the epic frames dharma as aligned with cosmic stability: Brahmā’s declaration functions as a providential marker that forces opposing order (the devas) will ultimately prevail over forces portrayed as destabilizing (daityas/dānavas/asuras).
Vaiśampāyana introduces an illustrative precedent: at a time when devas and asuras stood ready for battle and the worlds were divided into two camps, Brahmā spoke and foretold the defeat of the daitya-dānava-asura side and the victory of the devas (Ādityas, Vasus, Rudras).