ययातिपतनम् — Yayāti’s Fall and the Offer of Dharma
Nārada’s Account
विचारश्न समुत्पन्नो निरीक्ष्य नहुषात्मजम् । को न्वयं कस्य वा राज्ञ: कथं वा स्वर्गमागत:,नहुषपुत्र ययातिको देखकर स्वर्गवासियोंमें यह विचार खड़ा हो गया--“यह कौन है? किस राजाका पुत्र है? और कैसे स्वर्गमें आ गया है?
vicāraś ca samutpanno nirīkṣya nahuṣātmajam | ko nv ayaṁ kasya vā rājñaḥ kathaṁ vā svargam āgataḥ ||
Nārada nói: Thấy Yayāti, con của Nahuṣa, giữa những cư dân thiên giới bỗng dấy lên nghi vấn: “Người này là ai? Là vương tử của vị vua nào? Và nhờ phương cách gì mà đến được Svarga?” Câu kệ nêu rõ rằng việc vào cõi trời được kỳ vọng phải dựa trên công đức và dharma có thể nhận biết; vì thế khi một kẻ lạ mặt xuất hiện giữa chư thiên, sự dò xét liền khởi lên.
नारद उवाच
The verse underscores that access to Svarga is presumed to follow discernible dharmic merit; when someone appears without being known, the gods inquire into lineage and the ethical means by which he attained heaven.
Nārada narrates that the heavenly beings, noticing Yayāti (son of Nahuṣa) among them, become curious and doubtful, asking who he is, whose son, and how he has arrived in heaven.