Shloka 8
Udyoga Parva, Adhyāya 106: Pūrva-Diśa Praśaṃsā
Praise and Primacy of the Eastern Quarter
Devanagari script
प्रतिश्रुत्य करिष्येति कर्तव्यं तदकुर्वत: । मिथ्यावचनदग्धस्य इष्टापूर्त प्रणश्यति,“जो “करूँगा” ऐसा कहकर किसी कार्यको पूर्ण करनेकी प्रतिज्ञा कर ले, परंतु आगे चलकर उस कर्तव्यका पालन न कर सके, उस असत्यभाषणसे दग्ध हुए पुरुषके “इष्ट"' और 'आपूर्त' सभी नष्ट हो जाते हैं
Translation
Nārada nói: “Kẻ đã hứa ‘ta sẽ làm’ mà nhận lấy việc phải làm, rồi về sau không thực hiện bổn phận ấy, thì người bị thiêu đốt bởi lời dối trá của mình sẽ tiêu tan cả ‘iṣṭa’ và ‘āpūrta’—mọi công đức do tế lễ và do việc thiện công ích.”
Word by Word
प्रतिश्रुत्यhaving promised
प्रतिश्रुत्य:
TypeVerb
Rootप्रतिश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
करिष्येI will do
करिष्ये:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (simple future), 1st, singular, परस्मैपद
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
कर्तव्यम्a duty; what ought to be done
कर्तव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकर्तव्य (प्रातिपदिक)
Formneuter, nominative/accusative, singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, nominative/accusative, singular
अकुर्वतःof (one) not doing / failing to do
अकुर्वतः:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formशतृ (present active participle) with negation अ-, masculine/neuter, genitive, singular
मिथ्यावचनदग्धस्यof one scorched by false speech
मिथ्यावचनदग्धस्य:
TypeAdjective
Rootमिथ्यावचनदग्ध (प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, genitive, singular
इष्टापूर्तम्meritorious acts: sacrifices and charitable works
इष्टापूर्तम्:
Karta
TypeNoun
Rootइष्टापूर्त (प्रातिपदिक)
Formneuter, nominative/accusative, singular
प्रणश्यतिperishes / is destroyed
प्रणश्यति:
TypeVerb
Rootप्र-नश् (धातु)
Formलट् (present), 3rd, singular, परस्मैपद
Speaker
नारद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes