Shloka 22
Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda
छिन्धि भिन्धीति य: शब्द: श्रूयते वाहिनीमुखे
chindhi bhindhīti yaḥ śabdaḥ śrūyate vāhinīmukhe, sa senāke muhāne 'kāṭ ḍālo, phāḍ ḍālo' ityādiko bhayaṅkaraḥ śabdaḥ śrūyate sa eva sāmagānaḥ. sainikarūpāḥ sāmagāyakāḥ śatrūn yamalokaṃ preṣayituṃ mano sāmagānaṃ kurvanti. śatrūṇāṃ senāyāḥ pradhāna-bhāgaḥ tasmai vīra-yajamānāya havirdhānam (haviṣyaḥ sthāpanapātram) ucyate.
Ambarīṣa nói: “Tiếng thét ghê rợn vang lên ngay nơi mũi quân—‘Chém đi! Bổ ra!’—thật ra chính là một thứ tụng ca Sāman. Những binh sĩ, như thể là các ca giả của Sāman, dường như ‘hát’ để tiễn kẻ thù về cõi của Yama. Và chủ lực của đạo quân địch được gọi là havirdhāna, chiếc khí cụ đựng lễ vật, dành cho vị chủ tế anh hùng ấy.”
अम्बरीष उवाच
Educational Q&A
The verse reframes battlefield violence through Vedic sacrificial imagery: the war-cry becomes ‘Sāman-chant,’ soldiers become chanters, and the enemy host becomes the oblation-vessel. Ethically, it highlights how human conflict can be ritualized and given a sacred veneer—inviting reflection on the moral weight of such framing even when duty (dharma) is invoked.
Ambarīṣa is describing what is heard and seen at the army’s front: fierce commands to cut and split the enemy. He interprets these sounds metaphorically as Sāmaveda-style chanting, suggesting that the soldiers ‘sing’ to send foes to Yama’s realm, and he likens the enemy’s main formation to the havirdhāna prepared for a heroic sacrificer.