Shloka 2036
Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda
संख्यासमयविस्तीर्णमभिजातोद्धवं बहु । उज्ज्वल और तेज धारवाले
saṅkhyāsamaya-vistīrṇam abhijātodbhavaṃ bahu | ujjvalaṃ ca tejo-dhārāvantaṃ samantato loha-mayaṃ tathā tīkṣṇaṃ prāsa-śakti-ṛṣṭi-paraśv-ādi astrāṇi śastrāṇi ca yair āghātaḥ kriyate, tad eva tasya yuddha-yajñasya bahu-saṅkhyakaṃ dīrgha-kāla-sādhyaṃ kulīna-puruṣa-saṅgṛhītaṃ nānā-vidhaṃ dravyam ||
Ambarīṣa nói: “Trong tế lễ chiến tranh ấy, những ‘vật phẩm’ muôn hình vạn trạng chính là các thứ vũ khí và phi tiễn—sáng rực, bừng lửa, lưỡi sắc bén, toàn bằng sắt—như giáo, thương, lao, rìu và những thứ tương tự, dùng để giáng đòn. Sự dồi dào của chúng, sự chuẩn bị lâu dài, và việc được tích trữ bởi những người thuộc dòng dõi cao quý, hợp thành khí cụ rộng lớn của nghi lễ ghê gớm ấy.”
अम्बरीष उवाच
Educational Q&A
The passage frames warfare as a ‘sacrifice’ whose requisites are weapons and martial resources, highlighting how violence can be ritually and socially justified; ethically, it invites reflection on the cost, preparation, and moral burden of treating war like a sacred rite.
Ambarīṣa describes the components of a metaphorical war-sacrifice: numerous iron weapons—spears, lances, javelins, axes, and other arms—used to strike opponents, emphasizing their abundance, sharpness, and the long effort by which noble warriors accumulate them.