Shloka 12
धर्म्यविजय-नियमाः
Rules for Dharmic Victory in Kṣatriya Engagement
Devanagari script
साधूनां तु मिथो भेदात् साधुश्नेद् व्यसनी भवेत् । निष्प्राणो नाभिहन्तव्यो नानपत्य: कथंचन,जब श्रेष्ठ पुरुषोंमें परस्पर भेद होनेसे कोई श्रेष्ठ पुरुष संकटमें पड़ जाय, तब उसपर प्रहार नहीं करना चाहिये। जो बलहीन और संतानहीन हो, उसपर तो किसी प्रकार भी आघात न करे
Translation
Bhīṣma nói: “Khi giữa những bậc thiện nhân nảy sinh chia rẽ khiến một người thiện lâm vào cảnh khốn cùng, thì không nên đánh người ấy. Kẻ yếu sức và kẻ không con nối dõi cũng tuyệt đối không được làm hại bằng bất cứ cách nào.”
Word by Word
साधूनाम्of the good (people)
साधूनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसाधु
FormMasculine, Genitive, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
मिथःmutually, among themselves
मिथः:
TypeIndeclinable
Rootमिथः
भेदात्from dissension/division
भेदात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभेद
FormMasculine, Ablative, Singular
साधुःa good man
साधुः:
Karta
TypeNoun
Rootसाधु
FormMasculine, Nominative, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
व्यसनीafflicted, in distress/misfortune
व्यसनी:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यसनिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्may become / should become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
निष्प्राणःlifeless / without strength (as good as dead)
निष्प्राणः:
Karma
TypeAdjective
Rootनिष्प्राण
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अभिहन्तव्यःto be struck/killed (should be attacked)
अभिहन्तव्यः:
TypeVerb
Rootअभि-हन्
FormGerundive (tavya), Masculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अनपत्यःchildless
अनपत्यः:
Karma
TypeAdjective
Rootअनपत्य
FormMasculine, Nominative, Singular
कथंचनin any way, at all
कथंचन:
TypeIndeclinable
Rootकथंचन
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes