Shloka 27
यदा राष्ट्रे धर्ममग्र्यं चरन्ति संस्कारं वा राजगुणं ब्रुवाणा: । तैरेवाधर्मश्वरितो धर्ममोहात् तूर्ण जह्वात् सुकृतं दुष्कृतं च,जब राज्यमें रहनेवाले लोग राजाके गुणोंका बखान करते हुए वैदिक संस्कारोंके साथ उत्तम धर्मका आचरण करते हैं, उस समय राजा पापमुक्त हो जाता है तथा जब वे ही लोग धर्मके विषयमें मोहित हो जानेके कारण अधर्माचरण करने लगते हैं, उस समय राजा शीघ्र ही पुण्यसे हीन हो जाता है
yadā rāṣṭre dharmam agryaṃ caranti saṃskāraṃ vā rājaguṇaṃ bruvāṇāḥ | tair evādharmāśrito dharmamohāt tūṛṇaṃ jahyāt sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca ||
Utathya nói: “Khi trong vương quốc, dân chúng thực hành dharma tối thượng—giữ gìn các nghi lễ Veda và ca ngợi đức hạnh của bậc quân vương—thì chính nhờ lối sống ấy mà nhà vua được giải thoát khỏi tội lỗi. Nhưng khi cũng những người ấy, vì mê lầm về dharma, quay sang hành xử phi nghĩa, thì nhà vua mau chóng mất kho công đức và cũng bị vấy bởi nghiệp bất thiện.”
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
A ruler’s moral and karmic standing is closely tied to the conduct of the subjects: when society upholds dharma and proper rites, the king is purified; when society falls into adharma through confusion about dharma, the king rapidly loses merit and incurs demerit.
In Śānti Parva’s discourse on governance and dharma, the sage Utathya explains to the listener that the ethical health of a kingdom is reciprocal: public adherence to dharma supports the king’s righteousness, while widespread adharma undermines the king’s merit and stability.