Shloka 42
Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)
ज्ञानविज्ञानसम्पन्न: प्रकृतिज्ञ: परात्मनो: । सुहृदात्मसमो राज्ञ: स मन्त्र श्रोतुमहति
jñāna-vijñāna-sampannaḥ prakṛti-jñaḥ parātmanoḥ | suhṛd ātma-samaḥ rājñaḥ sa mantraṃ śrotum arhati ||
Bhishma nói: Chỉ người nào đầy đủ cả tri thức và sự phân biệt thực tiễn, có thể đọc đúng tính khí của cả phe mình lẫn phe đối địch, và là bạn hiền chí thiết của nhà vua—thân tín như chính bản thân vua—mới xứng đáng được nghe mưu nghị cơ mật. Người nghe như vậy gìn giữ quốc sách bằng lòng trung, sự sáng suốt và sự tự chế theo đạo lý.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Confidential political counsel should be shared only with a person who combines theoretical knowledge with practical wisdom, can assess the temperaments of allies and opponents, and is a loyal well-wisher as trustworthy as the king himself—so that policy remains both effective and ethically safeguarded.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises the king about whom to admit into secret deliberations, defining the qualifications of a proper confidant for sensitive counsel.