Shloka 50
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
तेनैवोग्रेन्धनेनैनं दावो दहति दारुण: । तथोपमा ह्ामात्यास्ते राज॑ंस्तान्ू परिशोधय
tenaivogrendhanenainaṁ dāvo dahati dāruṇaḥ | tathopamā hy amātyās te rājan tān pariśodhaya ||
Bhishma nói: “Chính nhờ thứ củi dữ dằn ấy mà ngọn lửa rừng khốc liệt thiêu rụi cả đại thụ này. Cũng vậy, tâu Đại vương, các đại thần của ngài đã thành như những dây leo khô—được nuôi lớn bởi sự nâng đỡ của ngài, họ mạnh đến mức lấn át ngài, rồi trở thành ‘củi’ cho sự diệt vong của ngài. Vì thế, hãy thanh lọc triều chính: xét kỹ, chỉnh đốn và loại bỏ bọn quan lại tham ô trước khi chúng thiêu đốt vương quốc từ bên trong.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must actively scrutinize and cleanse the administration. Officials who rise under royal patronage can become instruments of the king’s own destruction if left unchecked; therefore, corruption must be investigated and removed early.
Bhīṣma is instructing a king in righteous governance. Using the image of a great tree burned by a forest-fire fed by dried creepers that once grew upon it, he warns that the king’s own ministers—grown powerful under his shelter—may now endanger him and the realm, so they must be ‘purified’ through corrective action.