Shloka 11
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
ततः स काकमादाय राजान द्रष्टमागमत् | सर्वज्ञोडस्मीति वचन ब्रूवाण: संशितव्रत:,उस राष्ट्रके सारे व्यवसायोंको जानकर तथा राजकीय कर्मचारियोंद्वारा राजाकी सम्पत्तिके अपहरण होनेकी सारी घटनाओंका जहाँ-तहाँसे पता लगाकर वे उत्तम व्रतका पालन करनेवाले महर्षि अपनेको सर्वज्ञ घोषित करते हुए उस कौएको साथ ले राजासे मिलनेके लिये आये
tataḥ sa kākam ādāya rājānaṃ draṣṭum āgamat | sarvajño ’smi iti vacanaṃ brūvāṇaḥ saṃśitavrataḥ |
Rồi sau đó, vị hiền triết mang theo con quạ đến yết kiến nhà vua. Giữ giới nguyện nghiêm mật, ông tuyên bố: “Ta là bậc toàn tri,” và tiến đến bậc quân vương—vì đã thu thập hiểu biết về mọi nghề nghiệp trong vương quốc, lại dò hỏi khắp nơi những vụ việc tài sản của vua bị quan lại biển thủ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical inquiry into governance: a ruler must be vigilant about misappropriation by officials, and claims of superior knowledge (“I am omniscient”) should be tested against truth and used to uphold justice rather than to impress or dominate.
A vow-observing sage arrives to meet the king, bringing a crow. He declares himself omniscient and comes after learning about the kingdom’s occupations and discovering scattered reports of the king’s wealth being stolen by state employees—preparing to confront or advise the king.