Shloka 7
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
बलं संकर्षणे नित्यं सौकुमार्य पुनर्गदे । रूपेण मत्त: प्रद्युम्मन: सोडसहायो5स्मि नारद,नारदजी! बड़े भाई बलराममें सदा ही असीम बल है; वे उसीमें मस्त रहते हैं। छोटे भाई गदमें अत्यन्त सुकुमारता है (अतः वह परिश्रमसे दूर भागता है); रह गया बेटा प्रद्युम्न, सो वह अपने रूप-सौन्दर्यके अभिमानसे ही मतवाला बना रहता है। इस प्रकार इन सहायकोंके होते हुए भी मैं असहाय हूँ
vāyudeva uvāca | balaṃ saṅkarṣaṇe nityaṃ saukumāryaṃ punar gade | rūpeṇa mattaḥ pradyumnaḥ ṣoḍaśa-sahāyo ’smi nārada ||
Vāyu nói: “Hỡi Nārada! Ở Saṅkarṣaṇa (Balarāma) luôn có sức mạnh vô biên, và ông đắm mình trong chính quyền lực ấy. Ở Gada lại quá đỗi mềm yếu, nên lánh xa nhọc nhằn. Còn Pradyumna thì say men kiêu hãnh vì sắc đẹp của mình. Bởi vậy, dù có những trợ thủ ấy, ta vẫn như kẻ không người trợ giúp.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Mere possession of capable associates does not guarantee support if each is absorbed in a personal fixation—power, comfort, or vanity. The verse cautions that pride and self-indulgence can render even a well-resourced person effectively helpless; ethical strength requires disciplined, service-oriented cooperation.
Vāyudeva addresses the sage Nārada and describes three prominent Yādava figures—Saṅkarṣaṇa, Gada, and Pradyumna—each dominated by a particular trait (strength, delicacy, or beauty-pride). Because they are preoccupied with these traits, Vāyu laments that, despite having such ‘helpers’ (even said to be sixteen), he experiences himself as unsupported.