Shloka 35
Chapter 81: Trust, Allies, and the Qualifications of the King’s Artha-Secretary (अर्थसचिव)
निकृतस्य नरैरन्यैज्ञातिरेव परायणम् । नान्यैनिकारं सहते ज्ञातिज्ञािति: कथठ्चन
nikṛtasya narair anyair jñātir eva parāyaṇam | nānyanikāraṃ sahate jñātijñātiḥ kathaṃcana ||
Bhishma nói: “Khi một người bị kẻ khác áp bức hay làm điều oan trái, chỉ có thân tộc của chính người ấy mới là chỗ nương tựa chân thật. Nếu người ngoài sỉ nhục hoặc khuất phục một người cùng dòng giống, những người trong tộc ấy tuyệt chẳng thể chịu nổi sự nhục mạ đó.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In times of oppression by outsiders, one’s primary refuge is one’s own kin; shared lineage creates a moral duty to protect honor and resist humiliation inflicted from outside.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and social conduct, Bhishma explains to the listener that family/lineage solidarity naturally asserts itself when a member is wronged or insulted by others.