Shloka 15
ऋत्विग्धर्मः, दक्षिणा-न्यायः, तपसः परमार्थः
Ritvij-Dharma, the Norm of Dakṣiṇā, and the Higher Meaning of Tapas
पुमान् यज्ञश्न सोमश्च न्यायवृत्तो यदा भवेत् | अन्यायवृत्त: पुरुषो न परस्य न चात्मन:
pumān yajñaśna somaś ca nyāyavṛtto yadā bhavet | anyāyavṛttaḥ puruṣo na parasya na cātmanaḥ ||
Bhīṣma nói: “Khi người thọ hưởng phần tế lễ, Soma, và chính người cử hành tế lễ—cả ba—đều an lập trong công chính và hạnh kiểm đúng đắn, thì tế lễ mới thật sự được hoàn thành đúng hình thức. Còn kẻ theo đường bất nghĩa thì không thể làm lợi cho người khác, cũng chẳng làm lợi cho chính mình.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ritual action becomes genuinely fruitful only when it is grounded in justice and ethical conduct; unrighteous behavior undermines both social good and personal welfare.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma explains to the listener that the integrity of a sacrifice depends on the moral rectitude of all involved—sacrificer, participants, and the Soma offering—while condemning the futility of unjust conduct.