Shloka 31
आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः
Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation
जो लोग ब्राह्मणोंसे द्वेष करनेवाले दुराचारियोंको दबानेके लिये युद्धकी ज्वालामें अपने शरीरकी आहुति दे डालते हैं, उन वीरोंको नमस्कार है, उनका कल्याण हो। हम लोगोंको उन्हींके समान लोक प्राप्त हो। मनुजीने कहा है कि *वे स्वर्गीय शूरवीर ब्रह्मलोकपर विजय पा जाते है' ।। यथाश्वमेधावभृथे स्नाता: पूता भवन्त्युत । दुष्कृतस्य प्रणाशेन तत: शस्त्रहता रणे,जैसे अश्वमेध यज्ञके अन्तमें अवभूथस्नान करनेवाले मनुष्य पापरहित एवं पवित्र हो जाते हैं, उसी प्रकार युद्धमें शस्त्रोंद्वारा मारे गये वीर अपने पाप नष्ट हो जानेके कारण पवित्र हो जाते हैं
bhīṣma uvāca | ye janā brāhmaṇebhyo dveṣa-kāriṇaḥ durācārān nigrahītuṃ yuddha-jvālāyāṃ sva-śarīram āhutiṃ dadati, tebhyo vīrebhyo namo 'stu, teṣāṃ kalyāṇaṃ bhavatu | asmākam api teṣām iva lokaḥ prāpyatām | manuḥ āha—te svargīyāḥ śūrā brahmalokaṃ jayanti iti | yathāśvamedhāvabhṛthe snātāḥ pūtā bhavanti uta, tathā śastra-hatā raṇe duṣkṛtasya praṇāśena pūtā bhavanti |
Bhishma nói: Xin cúi lạy những anh hùng—vì muốn trấn áp kẻ ác hạnh, những kẻ nuôi lòng thù ghét Bà-la-môn, mà dâng chính thân mình làm lễ vật trong ngọn lửa chiến tranh; nguyện phúc lành thuộc về họ. Nguyện chúng ta cũng đạt đến cõi như họ. Manu đã tuyên rằng những dũng sĩ thuộc thiên giới ấy chiến thắng Brahmaloka. Cũng như người tắm lễ avabhṛtha ở cuối tế lễ Aśvamedha trở nên thanh tịnh, không còn tội lỗi, thì những anh hùng bị vũ khí giết nơi chiến trận cũng trở nên thanh tịnh, vì nghiệp ác của họ đã bị tiêu trừ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma praises self-sacrificing warriors who fight to restrain anti-Brahmin, immoral aggressors, teaching that such dharmic combat—undertaken for protection and restraint rather than hatred—brings purification and a high posthumous realm, likened to the cleansing power of the Aśvamedha’s concluding bath.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhishma cites Manu and uses a Vedic ritual analogy to explain that heroes slain in righteous battle against oppressive wrongdoers attain purity and an exalted destination (Brahmaloka), offering salutations and expressing a wish to share their fate.