Shloka 20
Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas
Kekaya Exemplum
Devanagari script
तपस्विनो मे विषये पूजिता: परिपालिता: । संविभक्ताश्न सत्कृत्य मामकान्तरमाविश:,अपने राज्यके तपस्वी मुनियोंकी मैंने सदा ही पूजा और रक्षा की है तथा उन्हें सत्कारपूर्वक आवश्यक वस्तुएँ दी हैं। इतनेपर भी मेरे शरीरके भीतर तुम्हारा प्रवेश कैसे सम्भव हुआ है?
Transliteration
tapasvino me viṣaye pūjitāḥ paripālitāḥ | saṃvibhaktāś ca satkṛtya māmakaṃ antarāmāviśaḥ |
Translation
Bhīṣma nói: “Trong lãnh thổ của ta, ta hằng tôn kính và che chở các bậc ẩn tu; sau khi cung kính tiếp đón, ta đã chia sẻ đầy đủ những vật dụng cần thiết cho họ. Thế mà, làm sao ngươi lại có thể thâm nhập vào bên trong thân ta?”
Word by Word
तपस्विनःascetics
तपस्विनः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
मेof me / my
मे:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
विषयेin (my) realm/territory
विषये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Locative, Singular
पूजिताःhonoured
पूजिताः:
Karta
TypeVerb
Rootपूज्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
परिपालिताःprotected/cared for
परिपालिताः:
Karta
TypeVerb
Rootपरि+पाल्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
संविभक्ताःduly allotted/provided with (shares/necessities)
संविभक्ताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्+वि+भज्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
अश्नeat (you)
अश्न:
Karma
TypeVerb
Rootअश्
FormImperative (Loṭ), 2, Singular, Parasmaipada
सत्कृत्यhaving honoured / respectfully
सत्कृत्य:
Karana
TypeVerb
Rootसम्+कृ
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
मामकmy (own)
मामक:
Karma
TypeAdjective
Rootमामक
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्तरम्interior / inside
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
आविशःyou have entered
आविशः:
Karma
TypeVerb
Rootआ+विश्
FormPerfect (Liṭ), 2, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaT
tapasvin (ascetic sages)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes