Shloka 9

Brāhmaṇa-bheda-nirṇaya and Rājā’s Regulatory Duties (ब्राह्मणभेदनिर्णयः)

Devanagari script

एतेभ्यो बलिमादद्याद्धीनकोशो महीपति: । ऋते ब्रह्मसमेभ्यश्व देवकल्पेभ्य एव च

Transliteration

etebhyo balim ādadīyād dhīna-kośo mahīpatiḥ | ṛte brahma-samebhyaś ca deva-kalpebhya eva ca ||

Translation

Bhīṣma nói: “Một vị vua khi quốc khố suy kiệt có thể thu cống nạp từ những người ấy; nhưng phải kiêng không thu đối với những bậc ngang hàng Bà-la-môn về sự thanh tịnh và những người có hạnh như thần minh. Dẫu lâm cảnh thiếu thốn, bậc quân vương vẫn phải che chở người thật sự đức hạnh và cao cả về tâm linh khỏi gánh nặng thuế khóa; bởi sức mạnh của vương quốc không chỉ ở nguồn thu, mà còn ở lòng tôn kính đối với dharma.”

Word by Word

• एतेभ्यः: from these
• एतेभ्यः: Apadana
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Ablative, Plural

• बलिम्: tribute
• बलिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बलि
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आदद्याद्: should take/collect
• आदद्याद्: Karta
• Type: Verb
• Root: आ + दा
• Form: Optative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

• हीनकोशः: having a depleted treasury
• हीनकोशः: Karta
• Type: Adjective
• Root: हीनकोश
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महीपतिः: king (lord of the earth)
• महीपतिः: Karta
• Type: Noun
• Root: महीपति
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ऋते: except (excluding)
• ऋते: Apadana
• Type: Indeclinable
• Root: ऋते

• ब्रह्मसमेभ्यः: from those equal to Brahman (i.e., brahmin-like)
• ब्रह्मसमेभ्यः: Apadana
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मसम
• Form: Masculine, Ablative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• देवकल्पेभ्यः: from those like gods
• देवकल्पेभ्यः: Apadana
• Type: Adjective
• Root: देवकल्प
• Form: Masculine, Ablative, Plural

• एव: indeed/only
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• mahīpati (king)
• bali (tribute/tax)
• brāhmaṇa (implied by brahma-sama)
• deva (implied by deva-kalpa)