Shloka 32
Purohita-Niyoga and the Brahma–Kṣatra Concord
Aila–Kaśyapa Saṃvāda
ब्रह्म वर्धयति क्षत्र क्षत्रतो ब्रह्म वर्धते । एवं राज्ञा विशेषण पूज्या वै ब्राह्म॒णा: सदा,(राज्ञ: सर्वस्य चान्यस्य स्वामी राजपुरोहित: ।) ब्राह्मण क्षत्रियको बढ़ाता है और क्षत्रियसे ब्राह्मणकी उन्नति होती है। अतः राजाको विशेषरूपसे सदा ही ब्राह्मणोंकी पूजा करनी चाहिये; क्योंकि राजपुरोहित राजाका तथा अन्य सब लोगोंका भी स्वामी है
kāśyapa uvāca | brahma vardhayati kṣatra kṣatrato brahma vardhate | evaṁ rājñā viśeṣeṇa pūjyā vai brāhmaṇāḥ sadā | (rājñaḥ sarvasya cānyasya svāmī rājapurohitaḥ |)
Kāśyapa nói: Quyền uy tinh thần của Bà-la-môn làm mạnh thêm sức lực của kṣatriya; và nhờ sự che chở, nâng đỡ của kṣatriya, hàng Bà-la-môn cũng được hưng thịnh. Vì vậy, nhà vua phải đặc biệt lưu tâm mà luôn tôn kính các Bà-la-môn; bởi vị quốc sư của triều đình là bậc chỉ đạo—người dẫn dắt nhà vua và, qua nhà vua, cũng dẫn dắt cả cộng đồng rộng lớn.
कश्यप उवाच
Educational Q&A
Spiritual authority (brahma/brāhmaṇa) and royal power (kṣatra/kṣatriya) are mutually sustaining; therefore a king must consistently honor brāhmaṇas, recognizing the purohita’s guiding authority in maintaining righteous governance.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Kāśyapa states a principle of statecraft: the king’s strength depends on brahminical counsel and legitimacy, while brāhmaṇas flourish under kṣatriya protection; hence the king should especially revere brāhmaṇas and the royal priest.