Shloka 78
Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)
दण्डेन नीयते चेदं दण्डं नयति वा पुनः । दण्डनीतिरिति ख्याता त्रीललॉकानभिवर्तते
daṇḍena nīyate cedaṃ daṇḍaṃ nayati vā punaḥ | daṇḍanītir iti khyātā trīl lokān abhivartate ||
Bhīṣma nói: “Nhờ hình phạt (daṇḍa) mà thế gian này được dẫn dắt và giữ vững trên chính đạo; hoặc nữa, nhà vua, theo giáo huấn ấy, thiết lập phép phạt giữa muôn dân. Vì vậy, học thuật này được tôn xưng là ‘Daṇḍanīti’ (khoa trị quốc bằng hình phạt công chính). Phạm vi của nó lan khắp cả ba cõi.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Social order is maintained when authority applies daṇḍa (punishment/discipline) in accordance with śāstra; this principled administration of punishment is called daṇḍanīti, a foundational element of rājadharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma explains to Yudhiṣṭhira why the science of governance is termed daṇḍanīti: it guides the world by enforcing discipline and enables the king to establish lawful restraint among subjects.