Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)

दुश्वैष्टितं च विविध॑ वृत्तिश्वैवानुवर्तिनाम्‌ । शड्कितत्वं च सर्वस्य प्रमादस्य च वर्जनम्‌

duṣvaiṣṭitaṃ ca vividhaṃ vṛttiś caivānuvartinām | śaṅkitatvaṃ ca sarvasya pramādasya ca varjanam ||

Bhishma nói: “Hãy tránh mọi toan tính sai lầm và những việc làm lạc hướng đủ loại; hãy điều hòa kế sinh nhai cho hợp với khả năng và địa vị của mình. Hãy luôn thận trọng với mọi người và từ bỏ sự lơ là. Nếp sống có kỷ luật ấy—tính toán cẩn mật, cảnh giác và không buông thả—là nền tảng để dùng và giữ của cải cho đúng, để có thể thu được điều chưa có, bảo toàn điều đã có, làm cho tăng trưởng, rồi ban phát đúng phép cho người xứng đáng.”

दुश्वैष्टितम्badly planned/ill-devised (thing)
दुश्वैष्टितम्:
Karta
TypeNoun
Rootदुश्वैष्टित (दुष् + वैष्टित)
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विविधम्various, manifold
विविधम्:
Karta
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Nominative, Singular
वृत्तिषुin livelihoods/means of subsistence
वृत्तिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृत्ति
FormFeminine, Locative, Plural
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अनुवर्तिनाम्of those who follow/attend (dependents)
अनुवर्तिनाम्:
TypeNoun
Rootअनुवर्तिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
शङ्कितत्वम्state of being wary/suspicious
शङ्कितत्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्कितत्व
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वस्यof everyone/of everything
सर्वस्य:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
प्रमादस्यof negligence/carelessness
प्रमादस्य:
TypeNoun
Rootप्रमाद
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वर्जनम्avoidance, abandonment
वर्जनम्:
Karta
TypeNoun
Rootवर्जन
FormNeuter, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma

Educational Q&A

Bhishma teaches disciplined prudence: avoid misguided ventures, maintain a livelihood consistent with one’s proper conduct, stay vigilant, and renounce negligence—so that wealth and life are managed responsibly and ethically.

In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma continues his counsel on righteous governance and practical ethics, emphasizing careful conduct and alertness as essential supports for managing resources and fulfilling dharma.