Shloka 145
Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)
एतत् ते सर्वमाख्यातं महत्त्वं प्रति राजसु । कार्त्स्येन भरतश्रेष्ठ किमन्यदिह वर्तते,भरतश्रेष्ठ) इस प्रकार राजाओंका जो कुछ महत्त्व है, वह सब मैंने सम्पूर्ण रूपसे तुम्हें बता दिया। अब इस विषयमें तुम्हारे लिये और क्या जानना शेष रह गया है?
etat te sarvam ākhyātaṁ mahattvaṁ prati rājasu | kārtsnyena bharataśreṣṭha kim anyad iha vartate ||
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc ưu tú nhất trong dòng Bharata, ta đã thuật cho con một cách trọn vẹn về toàn bộ điều làm nên sự vĩ đại chân chính nơi các bậc quân vương. Về đề tài này, còn điều gì nữa con cần biết?”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma emphasizes completeness and clarity in dharma-instruction: the standards of royal greatness (mahattva) have been fully laid out, implying that a king’s true eminence rests on understood and practiced rajadharma rather than mere power.
In the Śānti Parva dialogue, Bhīṣma—lying on the bed of arrows—concludes a section of counsel to Yudhiṣṭhira about the nature of greatness among kings, signaling that the exposition on this topic has reached its completion.