Shloka 15
Adhyāya 55 — Yudhiṣṭhira’s Hesitation and Bhīṣma’s Authorization of Inquiry
Rājadharma Prelude
पितृन् पितामहान् भ्रातृन् गुरून् सम्बन्धिबान्धवान् | मिथ्याप्रवृत्तान् यः संख्ये निहन्याद् धर्म एव सः
pitṝn pitāmahān bhrātṝn gurūn sambandhi-bāndhavān | mithyāpravṛttān yaḥ saṅkhye nihanyād dharma eva saḥ ||
Bhīṣma nói: “Dẫu họ là cha và tổ phụ, là anh em, là thầy dạy, là thân quyến của chính mình—nhưng khi họ đã bước theo con đường giả trá và bất chính—thì ai giết họ nơi chiến trận, ngay trong hành động ấy, mới là dharma chân thật.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
If close kin and revered elders have adopted an unrighteous course (mithyāpravṛtti), then opposing them—even to the point of killing in a just battle—is counted as dharma, because allegiance to truth and righteousness supersedes personal attachment.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma articulates a hard ethical principle for wartime duty: when relatives become agents of falsehood and adharma, a warrior’s obligation to uphold dharma can require fighting them without being restrained by familial bonds.