Shloka 5
Śara-śayyā-sthita-bhīṣma-saṃvāda-prastāvaḥ
The Prelude to Questioning Bhīṣma on the Bed of Arrows
हतशिष्टाश्न॒ राजानो युधिष्ठिरपुरोगमा: । धृतराष्ट्रश्न कृष्णश्न भीमार्जुनयमास्तथा
Vaiśampāyana uvāca: hataśiṣṭāś ca rājāno yudhiṣṭhirapurogamāḥ | dhṛtarāṣṭraś ca kṛṣṇaś ca bhīmārjunayamās tathā ||
Vaiśampāyana nói: Những vị vua còn sống sót sau cuộc tàn sát—do Yudhiṣṭhira dẫn đầu—cùng với Dhṛtarāṣṭra và Kṛṣṇa, lại có cả Bhīma, Arjuna và đôi huynh đệ song sinh (Nakula và Sahadeva), đều bị nỗi bi thương phủ lấp sau chiến tranh. Họ đến bên Bhīṣma, bậc tổ phụ của dòng Bharata, người nằm ngã xuống như mặt trời bị kéo rơi xuống đất, và hết lần này đến lần khác bày tỏ nỗi sầu trước mặt ngài—tìm lời chỉ giáo và sự sáng tỏ về dharma giữa hậu quả điêu tàn.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames the ethical aftermath of war: even the victors and survivors are burdened by grief and seek guidance from a revered elder (Bhīṣma). It prepares the ground for Śānti Parva’s dharma-instruction—how rulers should restore order, restrain vengeance, and pursue righteous governance after catastrophic violence.
After the Kurukṣetra war, the surviving leaders—headed by Yudhiṣṭhira and including Dhṛtarāṣṭra, Kṛṣṇa, and the Pāṇḍavas—approach Bhīṣma, who lies fallen and near death. They repeatedly express their sorrow to him, setting up Bhīṣma’s forthcoming teachings on dharma, statecraft, and peace.