Shloka 203

भीष्मदर्शनार्थं प्रस्थानम्

Departure to Behold Bhīṣma

Devanagari script

मेघघोषै रथवरै: प्रययुस्ते नरर्षभा: । रथपर बैठे-बैठे ही उन सबने बातचीत की

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | meghaghoṣai rathavaraiḥ prayayus te nararṣabhāḥ |

Translation

Vaiśampāyana nói: “Những bậc trượng phu như bò mộng ấy lên đường, rời đi trên những cỗ chiến xa tuyệt hảo, tiếng rền trầm vang như sấm trong mây. Ngồi ngay trên xe, họ trò chuyện cùng nhau và ân cần hỏi thăm tin lành về sức khỏe, về đêm qua có được an ổn hay không. Rồi những bậc nam tử ưu tú ấy tiếp tục tiến bước, trên những cỗ xe phát tiếng gầm sâu như mây giông.”

Word by Word

• मेघघोषैः: with cloud-thundering (i.e., thunderous) [ones]
• मेघघोषैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: मेघघोष
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• रथवरैः: with excellent chariots
• रथवरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: रथवर
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• प्रययुः: they went forth / departed
• Type: Verb
• Root: या (प्र + या)
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Plural

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• नरर्षभाः: bulls among men / best of men
• नरर्षभाः: Karta
• Type: Noun
• Root: नरर्षभ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• excellent chariots (rathavarāḥ)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights cultured conduct (sadācāra): even powerful men maintain mutual respect, inquire after one another’s welfare, and proceed with discipline—an ethical tone consistent with Śānti Parva’s emphasis on right conduct and social harmony.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana narrates that the foremost men depart from the place in splendid chariots whose sound is likened to thunderclouds; before leaving, they converse and exchange well-being inquiries about the night’s comfort.