Shloka 12
Kurukṣetra-anudarśanam — Rāma-hradāḥ and the Question of Kṣatra Continuity (शान्ति पर्व, अध्याय ४८)
महात्मना भगवता रामेण यदुपुड्भव । कथमुत्सादितं क्षत्र॑ं कथं वृद्धिमुपागतम्,यदुपुड़व! महात्मा भगवान् परशुरामने क्षत्रियोंका संहार किसलिये किया और उसके बाद इस जातिकी वृद्धि कैसे हुई?
yudhiṣṭhira uvāca |
mahātmanā bhagavatā rāmeṇa yadu-puṅgava |
katham utsāditaṃ kṣatraṃ kathaṃ vṛddhim upāgatam ||
Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi bậc tối thượng trong dòng Yadu, đại hồn và thần thánh Rāma (Paraśurāma) đã khiến quyền lực của giai cấp chiến sĩ (kṣatriya) suy diệt bằng cách nào? Và sau cuộc tàn phá ấy, làm sao chính dòng kṣatriya đó lại có thể phục hưng, tăng trưởng và thịnh vượng trở lại?”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical-historical problem: when royal power becomes corrupt or oppressive, even a divinely empowered agent may punish it severely; yet social order cannot remain void, so legitimate kṣatriya authority must be restored. It invites reflection on proportionality of punishment, the limits of violence, and the necessity of re-establishing dharma after upheaval.
Yudhiṣṭhira addresses a leading Yādava and asks for an account of Paraśurāma’s destruction of the kṣatriyas—how it occurred and why—and then asks how the kṣatriya order, after being devastated, later increased again.