Shloka 75
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
यं न देवा न गन्धर्वा न दैत्या न च दानवा: । तत्त्वतो हि विजानन्ति तस्मै सूक्ष्मात्मने नम:,जिन्हें न देवता, न गन्धर्व, न दैत्य और न दानव ही ठीक-ठीक जान पाते हैं, उन सूक्ष्मस्वरूप परमात्माको नमस्कार है
yaṁ na devā na gandharvā na daityā na ca dānavāḥ | tattvato hi vijānanti tasmai sūkṣmātmane namaḥ ||
Bhīṣma kính cẩn đảnh lễ Đấng Tự Ngã tối thượng, vi tế, mà chân tánh của Ngài vượt ngoài sự nhận biết chính xác của cả chư thiên, Gandharva, Daitya và Dānava. Bài kệ nhấn mạnh đức khiêm cung trước thực tại tối hậu, và đặt nền cho lòng sùng kính trên sự tự biết giới hạn của quyền năng cõi trời và tầm với của trí tuệ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even exalted beings cannot fully know the Supreme Reality 'as it truly is' (tattvataḥ). Therefore, the proper ethical-spiritual response is humility and reverent devotion (namaḥ) toward the subtle, transcendent Self (sūkṣmātmā).
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he pauses to offer a formal salutation to the Supreme Self, emphasizing that the highest truth surpasses the comprehension of gods and other celestial or powerful classes of beings.