Shloka 26
Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga
Body-Relinquishment
वे ही इस विश्वके परम आधार हैं। इन्हींको नारायणदेव कहते हैं। वे सूक्ष्मसे भी सूक्ष्म और स्थूलसे भी स्थूल हैं। वे भारी-से-भारी और उत्तमसे भी उत्तम हैं ।।
sa hi viśvasya parama ādhāraḥ; taṃ nārāyaṇaṃ devāḥ pravadanti. sa sūkṣmāt sūkṣmataraḥ sthūlāt sthūlataraḥ; gurutvāt gurutaraḥ śreṣṭhatvāc ca śreṣṭhataraḥ. yaṃ vākeṣv anuvākeṣu niṣatsu upaniṣatsu ca gṛṇanti satyakarmāṇaṃ satyaṃ satyeṣu sāmasu.
Bhīṣma tuyên bố rằng Đấng Tối Thượng là nền tảng tối hậu của toàn thể vũ trụ, được chư thiên gọi là Nārāyaṇa. Ngài vượt mọi thước đo: vi tế hơn cái vi tế, bao la hơn cái bao la, nặng hơn cái nặng, và cao hơn cái cao. Trong các tụng đọc Veda và những phần phụ thuộc của chúng, trong các Niṣad và Upaniṣad, và trong những thánh ca Sāman nói lời chân thật, các bậc hiền triết ca ngợi Ngài là “Chân Thật” và là Đấng “hành động cũng là chân thật”—dạy rằng dharma tối thượng đặt nền trên thực tại không lay chuyển, chứ không trên vẻ bề ngoài hư ảo.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The Supreme (Nārāyaṇa) is the ultimate ground of existence and the standard of dharma: He is identified with Satya (Truth) and with satyakarman (truthful action), implying that ethical life must be rooted in reality and integrity rather than expediency.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and ultimate principles; here he elevates the discussion to the highest metaphysical level by describing Nārāyaṇa as the cosmic foundation praised throughout Vedic and Upaniṣadic revelation.