Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Śānti Parva Adhyāya 43 — Yudhiṣṭhira’s Stuti of Kṛṣṇa

Assembly Hymn of Many Names

गभस्तिनेमि: श्रीपद्म: पुष्कर: पुष्पधारण: । ऋशभेुर्विभु: सर्वसूक्ष्मश्षारित्रं चैव पठ्यसे,“आप ही गभस्तिनेमि (कालचक्र), श्रीपद्, पुष्कर, पुष्पधारी, ऋभु, विभु, सर्वथा सूक्ष्म और सदाचार स्वरूप कहलाते हैं

vaiśampāyana uvāca | gabhastinemiḥ śrīpadaḥ puṣkaraḥ puṣpadhāraṇaḥ | ṛbhur vibhuḥ sarvasūkṣmaḥ sadācāraḥ svarūpaś caiva paṭhyase ||

Vaiśampāyana nói: “Ngài được ca tụng và tụng niệm bằng những danh xưng này—Gabhastinemi (bậc có vành rực sáng, như bánh xe của thời gian), Śrīpada (bậc có bàn chân cát tường), Puṣkara (tinh khiết như hoa sen), Puṣpadhāraṇa (đấng mang hoa), Ṛbhu (bậc khéo léo, kỳ diệu), Vibhu (chúa tể thấm khắp), bậc vi tế tột cùng, và chính là hiện thân của sadācāra—đạo hạnh, nề nếp thiện lành.”

गभस्तिनेमिःGabhastinemi (the one whose rim is rays; epithet, often of the Sun/Time-wheel)
गभस्तिनेमिः:
Karta
TypeNoun
Rootगभस्तिनेमि
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीपद्मःŚrīpadma (auspicious lotus; epithet)
श्रीपद्मः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रीपद्म
FormMasculine, Nominative, Singular
पुष्करःPuṣkara (lotus; also a name/epithet)
पुष्करः:
Karta
TypeNoun
Rootपुष्कर
FormMasculine, Nominative, Singular
पुष्पधारणःflower-bearing / holder of flowers
पुष्पधारणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुष्पधारण
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋभुःṚbhu (name/epithet; the skillful one)
ऋभुः:
Karta
TypeNoun
Rootऋभु
FormMasculine, Nominative, Singular
विभुःall-pervading, mighty
विभुः:
Karta
TypeAdjective
Rootविभु
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वसूक्ष्मःentirely subtle / subtle in every way
सर्वसूक्ष्मः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वसूक्ष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
शारित्रम्good conduct / virtuous character
शारित्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootशारित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पठ्यसेyou are read/recited/called
पठ्यसे:
TypeVerb
Rootपठ्
FormPresent, Second, Singular, Atmanepada, Passive/Impersonal (read/recited as)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Gabhastinemi
Ś
Śrīpada
P
Puṣkara
P
Puṣpadhāraṇa
Ṛbhu
V
Vibhu

Educational Q&A

The verse links the divine not only with cosmic attributes (time-like radiance, subtle pervasion) but also with moral excellence (sadācāra). In the Śānti Parva’s ethical setting, it implies that the highest reality is recognized through righteousness and disciplined conduct, not merely through power.

Vaiśampāyana is reciting a passage of praise in which the addressed figure is identified through a sequence of revered names and qualities. The narration functions as a litany of epithets—how the deity is ‘read/recited’ in tradition—emphasizing both metaphysical greatness and exemplary behavior.