Shloka 49
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
यं मानसं वै प्रवदन्ति विप्रा: पितामहस्योत्तमबुद्धियुक्तम् । वसिष्ठमग्य्रं च तपोनिधानं यस्यातिसूर्य व्यतिरिच्यते भा:
Vaiśampāyana uvāca — yaṁ mānasaṁ vai pravadanti viprāḥ pitāmahasyottama-buddhi-yuktam | vasiṣṭham agryaṁ ca tapo-nidhānaṁ yasyāti-sūryaṁ vyatiricyate bhāḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Các Bà-la-môn truyền rằng ngài là người con sinh từ tâm ý của Đấng Tổ Phụ (Brahmā), bậc mang trí tuệ tối thượng—Vasiṣṭha, đứng đầu các hiền triết, kho tàng của khổ hạnh, có hào quang vượt cả mặt trời. Trong dòng dõi của vị Brahmarṣi Vasiṣṭha ấy sẽ xuất hiện đại thánh hiền Parāśara, uy lực lớn lao—một kho tàng dồi dào của minh triết Veda, bậc nhất trong hàng khổ hạnh, như chính nơi cư ngụ của tapas. Khi ấy, chính Parāśara sẽ là phụ thân của ngươi.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Spiritual excellence is measured by inner qualities—intellect (buddhi), austerity (tapas), and Vedic wisdom—so much so that the text describes a sage’s radiance as surpassing the sun. It also emphasizes the ethical weight of lineage: one’s origins are linked to a tradition of discipline and learning, which carries responsibilities.
Vaiśampāyana is describing the exalted status of the sage Vasiṣṭha—said to be a mind-born son of Brahmā—and then foretells that in Vasiṣṭha’s lineage will arise the powerful seer Parāśara, who will become the father of the person being addressed.