Shloka 81
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
एवमेक॑ सांख्ययोगं वेदारण्यकमेव च
evaṁ ekaṁ sāṅkhyayogaṁ vedāraṇyakam eva ca | pañcarātrāgamaṁ caiva bhaktimārga-pradarśakam || ete sarve śāstrāṇi ekalakṣya-sādhakāni iti ekam ucyante | anyonyāṅgāni caite | sarvakarmāṇi bhagavato nārāyaṇasya caraṇāravindeṣu samarpayitum ekānta-bhaktānāṁ dharmaḥ ||
Vaiśampāyana nói: Như vậy, Sāṅkhya—dạy sự phân biệt giữa Ngã và phi-Ngã; Yoga—dạy sự chế ngự các biến động của tâm; phần Āraṇyaka của Veda (tức các Upaniṣad)—mặc khải tính bất nhị giữa linh hồn cá thể và Brahman; và truyền thống Pañcarātra—nêu rõ con đường sùng kính: tất cả đều được nói là một, vì cùng hướng đến một mục đích. Chúng nâng đỡ lẫn nhau, mỗi pháp là một chi phần của pháp kia. Với những người một lòng quy hướng, chánh pháp là dâng hiến mọi hành động lên đôi chân sen của đức Nārāyaṇa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Different spiritual disciplines—Sāṅkhya (discernment), Yoga (mental restraint), Upaniṣadic wisdom (non-duality of jīva and brahman), and Pañcarātra devotion—are not competing systems but complementary means toward one goal; for the one-pointed devotee, the culmination is dedicating all actions to Nārāyaṇa.
In Vaiśampāyana’s discourse within the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, he synthesizes multiple śāstric approaches and frames them as mutually supportive, concluding with a devotional ethic of offering every deed to the Lord.