Shloka 58
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
भगवानके भक्तोंद्वारा कभी केवल एक व्यूह--भगवान् वासुदेवकी, कभी दो व्यूह-- वासुदेव और संकर्षणकी, कभी प्रद्युम्मसहित तीन व्यूहोंकी और कभी अनिरुद्धसहित चार व्यूहोंकी उपासना देखी जाती है ।।
bhagavānake bhaktairdvarā kadācid kevalaṃ eka-vyūhaḥ—bhagavān vāsudevasya, kadācid dvi-vyūhaḥ—vāsudeva-saṅkarṣaṇayoḥ, kadācit pradyumnasahitaṃ tri-vyūhaṃ, kadācid aniruddhasahitaṃ catur-vyūhaṃ ceti upāsanā dṛśyate. harir eva hi kṣetrajño nirmamo niṣkalaḥ tathā | jīvaś ca sarvabhūteṣu pañca-bhūta-guṇātigaḥ ||
Vaiśampāyana nói: Trong hàng tín đồ của Đấng Thế Tôn, có người thờ một vyūha—chỉ Vāsudeva; có người thờ hai—Vāsudeva cùng Saṅkarṣaṇa; có người thờ ba—thêm Pradyumna; và có người thờ bốn—thêm Aniruddha. Vì chỉ riêng Hari là Kṣetrajña, Đấng Biết “cánh đồng” (nhân chứng nội tâm), không vướng chấp thủ và không có phần chia. Ngài ngự như Tự Ngã sống động trong mọi loài, vượt lên trên các phẩm tính sinh từ năm đại.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The Lord (Hari/Vāsudeva) is the inner witness (kṣetrajña) present in all beings, untouched by possessiveness and division, and transcending the qualities that arise from elemental nature; devotion may approach Him through one, two, three, or four vyūha-manifestations.
Vaiśampāyana reports a doctrinal observation: different devotees worship the Supreme through varying configurations of the vyūhas—Vāsudeva alone, or together with Saṅkarṣaṇa, then with Pradyumna, and finally with Aniruddha—while affirming that the same Hari is the universal indwelling knower.