Shloka 113
Nāga-āyatana-darśana-pratīkṣā — The Brāhmaṇa’s Request and Waiting on the Gomatī
आमन्थ्य मतिमन्थेन ज्ञानोदधिमनुत्तमम् । एक लाख श्लोकोंसे युक्त विस्तृत महाभारत इतिहाससे निकालकर जो आपने यह सारभूत कथा सुनायी है
āmanthya matimanthena jñānābdhim anuttamam | eka-lākha-ślokaiḥ yuktaṃ vistṛtaṃ mahābhārata-itihāsāt nikālya yo bhavatā eṣā sāra-bhūtā kathā śrāvitā, sā buddhi-rūpa-mathanīyā jñānasya uttama-samudraṃ manthayitvā nirgata-amṛta-samā bhavati |
Janamejaya nói: “Ngài đã dùng cây khuấy của sự phân biệt mà khuấy biển tri thức vô thượng, rồi rút ra và tụng giảng câu chuyện tinh yếu này từ đại sử Mahābhārata mênh mông gồm một trăm nghìn kệ. Bản tóm lược đã được chưng cất ấy tựa như cam lộ thu được khi khuấy biển minh triết tối thượng bằng muôi trí tuệ.”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
True understanding comes from discerning extraction: one should churn vast learning with buddhi (intellect) to obtain sāra (essence). The verse praises condensed, ethically meaningful instruction as ‘amṛta’—life-giving wisdom rather than mere quantity of information.
King Janamejaya addresses the narrator/teacher, commending him for drawing an essential story from the enormous Mahābhārata of one hundred thousand verses. He uses the metaphor of churning the ocean to say that the teacher has produced nectar-like wisdom by intellectual discernment.