Shloka 142
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
तुमने जिन शत्रुओंको मारा है, वे पहले ही रुद्रदेवके हाथसे मार दिये गये थे। उनका प्रभाव अप्रमेय है। तुम उन देवाधिदेव, उमावल्लभ विश्वनाथ, पापहारी एवं अविनाशी महादेवजीको संयतचित्त होकर नमस्कार करो ।।
arjuna uvāca | tvayā ye śatravo hatāḥ te pūrvam eva rudradevasya hastena hatāḥ | tasya prabhāvo 'prameyaḥ | tvaṃ taṃ devādhidevaṃ umāvallabhaṃ viśvanāthaṃ pāpahāriṇam avināśinaṃ mahādevaṃ saṃyatacitto namaskuru || yaś ca te kathitaḥ pūrvaṃ krodhaja iti punaḥ punaḥ | tasya prabhāva evāgre yac chrutaṃ te dhanaṃjaya ||
Arjuna nói: “Những kẻ thù mà ta đã giết, kỳ thực đã bị Rudra giết từ trước. Uy lực của Ngài không thể lường. Vì thế, với tâm ý kỷ luật và thu nhiếp, hãy cúi lạy vị Thần của các thần—Mahādeva, người phối ngẫu của Umā, Chúa tể vũ trụ, đấng trừ tội, đấng bất hoại. Còn về đấng mà ngươi đã nhiều lần nói với ta là ‘sinh từ cơn thịnh nộ’—mọi điều ta từng nghe trước đây, hỡi Dhanañjaya, đều chỉ là sự hiển lộ quyền năng của Rudra.”
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
Human victory is ultimately subordinate to divine will: the text frames the slaying of enemies as already accomplished by Rudra’s power, urging humility, mental discipline, and reverent surrender to Mahādeva as the supreme remover of sin and imperishable Lord.
Arjuna addresses Dhanañjaya (Arjuna himself as the addressee in the received wording/epithet usage) and attributes the outcome of battle to Rudra/Śiva, instructing that one should bow to Śiva with a restrained mind and recognizing that earlier descriptions of the ‘krodhaja’ figure point to Rudra’s overwhelming influence.