Shloka 27
Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)
अमृतोत्पादने पुरश्षरणतामुपगतस्याड्रिससो बृहस्यतेरुपस्पृशतो न ॒प्रसादं गतवत्य: किलाप:
arjunā uvāca | amṛtotpādane puraḥsaraṇatām upagatasya aṅgirasaḥ putro bṛhaspatiḥ teṣām apām upaspṛśato na prasādaṃ gatavatyāḥ kila āpaḥ | atha bṛhaspatir apāṃ cukrodha | yasmān mama upaspṛśataḥ kaluṣībhūtā na ca prasādam upagatās tasmād adyaprabhṛti jhaṣa-makara-kacchapa-jantubhiḥ kaluṣībhavateti | tadāprabhṛty āpo yādobhiḥ saṃkīrṇāḥ sampravṛttāḥ ||
Arjuna nói: “Khi amṛta được tạo ra, Bṛhaspati—con của Aṅgiras—đảm nhận vai trò chủ tế hàng đầu. Lúc Ngài đưa nước lên miệng để làm lễ súc miệng thanh tịnh (ācamana), nước ấy, người ta kể, vẫn không trở nên trong sạch. Bṛhaspati liền nổi giận với nước và phán: ‘Dù ta chạm vào các ngươi để ācamana, các ngươi vẫn đục, chẳng chịu thanh tịnh; vậy từ hôm nay, các ngươi sẽ bị làm ô uế bởi loài thủy sinh—cá, makara, rùa và những giống khác.’ Từ đó, nước ở khắp nơi đều lẫn đầy sinh vật dưới nước.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The passage uses a mythic cause-and-effect: disrespecting or failing to meet the standard of ritual purity before a revered priestly authority results in a lasting condition (waters becoming ‘impure’ through aquatic life). It underscores the cultural weight given to purity norms and the potency of a brahminical pronouncement.
During the production of amṛta, Bṛhaspati attempts ritual sipping of water, but the waters do not become clear. He becomes angry and pronounces that henceforth waters will be made turbid by fish, makaras, turtles, and other aquatic beings; from then on, bodies of water are said to be filled with such creatures.