धर्मद्वारबहुत्वविमर्शः — Reflection on the Many ‘Doors’ of Dharma (Śānti-parva 342)
अष्टादशगुणं यत् तत् सत्त्वं सत्तववतां वर,बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ अर्जुन! अठारह- गुणोंवाला जो सत्त्व है अर्थात् आदिपुरुष है, वही मेरी परा प्रकृति है। पृथ्वी और आकाशकी आत्मस्वरूपा वह योगबलसे समस्त लोकोंको धारण करनेवाली है। वही ऋता (कर्मफलभूत गतिस्वरूपा), सत्या (त्रिकालाबाधित ब्रह्मरूपा) अमर, अजेय तथा सम्पूर्ण लोकोंकी आत्मा है
aṣṭādaśaguṇaṃ yat tat sattvaṃ sattvavatāṃ vara | tad eva me parā prakṛtir ādi-puruṣaḥ | pṛthivy-ākāśayor ātmā yoga-balena samastān lokān dhārayati | saiva ṛtā satyā amarā ajeyā ca sarva-lokātmeti ||
Arjuna nói: “Hỡi bậc tối thắng trong hàng người có đức hạnh, ‘sattva’ đầy đủ mười tám phẩm tính—chính là Nguyên Nhân, Đấng Nguyên Thủy—ấy là Tự Tánh Tối Thượng của ta. Là tự thể của đất và hư không, Ngài dùng năng lực yoga nâng đỡ mọi thế giới. Ngài là Ṛtā, trật tự vũ trụ khiến nghiệp chín thành quả báo; Ngài là Satyā, chân lý không bị phủ nhận trong cả ba thời. Bất tử, bất khả chiến bại—Ngài là Nội Ngã của muôn loài và muôn cõi.”
अर्जुन उवाच