Shloka 86
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्तीह शुश्रुम । ब्रह्म! परंतु आपने मोक्षको परम शान्ति एवं परम सुखस्वरूप बताया है। जो मुक्त होते हैं, वे पुण्य और पापसे रहित हो सहस्रों किरणोंसे प्रकाशित होनेवाले भगवान् नारायणदेवमें प्रवेश करते हैं, यह बात मैंने सुन रखी है,ततस्तिष्ये5थ सम्प्राप्ते युगे कलिपुरस्कृते । एकपादस्थितो धर्मो यत्र तत्र भविष्यति “तदनन्तर पुष्य नक्षत्रमें कलियुगका पदार्पण होगा। उस समय यत्र-तत्र धर्मका एक चरण ही शेष रह जायगा”
te sahasrārciṣaṃ devaṃ praviśantīha śuśruma | brahma! paraṃ tu āpne mokṣaṃ paramaśāntiṃ evaṃ parama-sukha-svarūpaṃ vaktum ārabdhavān asi | ye muktāḥ, te puṇya-pāpa-rahitāḥ sahasra-kiraṇaiḥ prakāśamāne bhagavati nārāyaṇe deve praviśanti—iti mayā śrutam | tataḥ tiṣye ’tha samprāpte yuge kali-puraskṛte | ekapāda-sthito dharmo yatra tatra bhaviṣyati ||
Janamejaya nói: “Chúng tôi từng nghe rằng những bậc giải thoát đi vào vị Thần linh rực cháy như ngàn ngọn lửa. Ôi Bà-la-môn! Ngài đã nói về mokṣa như sự an tịnh tối thượng và chính là hình thái của hỷ lạc tuyệt đỉnh. Tôi cũng nghe rằng những ai được tự do—đã gột sạch cả phúc lẫn tội—hòa nhập vào đấng Nārāyaṇa chói rạng, tỏa vô lượng tia sáng. Và rồi, khi thời Kali khởi đầu dưới chòm sao Puṣya (Tiṣya), Dharma sẽ chỉ còn đứng trên một chân, chỉ lác đác hiện ra nơi này nơi kia.”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
Liberation is portrayed as supreme peace and bliss, where the liberated transcend both merit and sin and enter/merge into the radiant Lord Nārāyaṇa; in contrast, the onset of Kali Yuga is marked by a drastic decline of Dharma, which survives only in a diminished, sporadic form.
Janamejaya addresses a Brahmanical sage, recalling what he has heard about the destiny of the liberated (entry into the thousand-rayed Lord) and then shifts to a prophetic note about the coming of Kali Yuga under the Puṣya (Tiṣya) asterism, when righteousness will largely wane.