Shloka 80
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
Devanagari script
गच्छथ्वं स्वानधीकारांश्षिन्तय ध्वं यथाविधि । प्रवर्तन्तां क्रिया: सर्वा: सर्वलोकेषु मा चिरम्,“तुम सब लोग जाओ और अपने-अपने अधिकारोंका विधिपूर्वक पालन करो। समस्त लोकोंमें सम्पूर्ण वैदिक क्रियाएँ अविलम्ब प्रचलित हो जानी चाहिये
Translation
“Các ngươi hãy đi, và hãy chu toàn quyền phận của mình đúng theo nghi thức. Nguyện cho mọi nghi lễ và hành sự đều được khởi hành trong khắp các cõi, không chậm trễ.”
Word by Word
गच्छथgo
गच्छथ:
TypeVerb
Rootगम् (गच्छ)
Formलोट् (imperative), 2, plural, परस्मैपदम्
वम्you (all)
वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, plural
स्वान्one's own
स्वान्:
TypeAdjective
Rootस्व
Formmasculine, द्वितीया, plural
अधिकारान्duties/rights/entitlements
अधिकारान्:
Karma
TypeNoun
Rootअधिकार
Formmasculine, द्वितीया, plural
चिन्तयconsider/attend to
चिन्तय:
TypeVerb
Rootचिन्त्
Formलोट् (imperative), 2, plural, परस्मैपदम्
ध्वम्you (all)
ध्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, plural
यथाas/according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
विधिrule/prescribed manner
विधि:
TypeNoun
Rootविधि
Formmasculine, द्वितीया, singular
प्रवर्तन्ताम्let (them) proceed/be set in motion
प्रवर्तन्ताम्:
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (वर्त)
Formलोट् (imperative/benedictive sense), 3, plural, आत्मनेपदम्
क्रियाःrites/actions
क्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रिया
Formfeminine, प्रथमा, plural
सर्वाःall
सर्वाः:
TypeAdjective
Rootसर्व
Formfeminine, प्रथमा, plural
सर्वलोकेषुin all worlds/realms
सर्वलोकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वलोक
Formmasculine, सप्तमी, plural
माnot (prohibitive/negative particle)
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
चिरम्for long; long (time)
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिर
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes