Shloka 43
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
ब्रद्माजी बोले--देवताओ! तुमने मुझे अच्छी बात सुझायी है! तुम्हारा कल्याण हो। तुम्हारे हृदयमें जो चिन्ता उत्पन्न हुई है, वही मेरे हृदयमें भी पैदा हुई है ।।
Brahmā uvāca—devatāḥ, yūyaṁ me śobhanāṁ matiṁ darśitavantaḥ; bhavataṁ kalyāṇaṁ bhavatu. yā yuṣmākaṁ hṛdaye cintā samutpannā sā mama hṛdaye ’pi samutpannā. lokatrayasya kṛtsnasya kathaṁ kāryaḥ parigrahaḥ? kathaṁ balakṣayo na syāt yuṣmākaṁ cātmanas ca me?
Phạm Thiên nói: “Hỡi chư thiên, các ngươi đã hiến cho ta lời khuyên chí đáng—nguyện phúc lành đến với các ngươi. Mối ưu tư nảy sinh trong lòng các ngươi cũng đã nảy sinh trong lòng ta. Làm sao có thể gánh vác trọn vẹn trách nhiệm đối với mọi việc của ba cõi và hoàn thành cho rốt ráo? Và làm sao thực hiện điều ấy để sức lực của các ngươi và của chính ta không bị hao tổn?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even divine governance must be guided by prudent counsel and shared concern: one should undertake necessary duties for the welfare of all realms while avoiding wasteful depletion of strength—seeking sustainable means to uphold order (dharma).
Brahmā responds to the gods, affirming their advice and admitting he shares their anxiety. He frames the practical problem of administering the entire threefold cosmos and asks how to accomplish this without exhausting either the gods’ power or his own.