Shloka 29
कालनिर्देशः शोकनिवारणं च
Instruction on Kāla and the Removal of Grief
अनरहें ब्राह्मणे दत्तमज्ञानात् तन्न दूषकम् | सत्काराणां तथा तीर्थ नित्यं वाप्रतिपादनम्,यदि अनजानमें किसी अयोग्य ब्राह्मणको दान दे दिया जाय अथवा योग्य ब्राह्मणको सत्कारपूर्वक दान न दिया जा सके तो वह दोषकारक नहीं होता
anarhe brāhmaṇe dattam ajñānāt tan na dūṣakam | satkārāṇāṁ tathā tīrthaṁ nityaṁ vāpratipādanam ||
Vyāsa giải thích rằng: nếu do không biết mà đem bố thí cho một brāhmaṇa không xứng đáng, thì việc ấy không trở thành lỗi đạo đức. Cũng vậy, nếu vì hoàn cảnh ràng buộc—chứ không phải do cố ý—mà không thể thường xuyên dâng tặng lễ vật với lòng kính trọng, سواء đối với người xứng đáng hay liên quan đến thánh địa (tīrtha) và nghi lễ, thì sự thiếu sót ấy cũng không bị kể là đáng trách. Trọng tâm đạo đức đặt ở ý định và tri kiến, hơn là ở sự “lạc hướng” tình cờ của lòng bố thí.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Accidental misdirection of charity due to ignorance is not treated as a moral दोष (fault). Dharma evaluates the giver’s knowledge and intention; blame attaches primarily to deliberate neglect or knowingly improper giving.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, Vyāsa states a rule about gifts and honoring the worthy: if one unknowingly gives to an unworthy brāhmaṇa, or cannot maintain continual respectful offerings connected with worthy recipients or sacred contexts, it is not counted as a दोष.