Shloka 4
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
Devanagari script
ऋषय ऊचु: बीजैर्यज्ञिषु यष्टव्यमिति वै वैदिकी श्रुति: । अजरसंज्ञानि बीजानि च्छागं नो हन्तुमर्हथ,ऋषियोंने कहा-- देवताओ! यज्ञोंमें बीजोंद्वारा यजन करना चाहिये, ऐसी वैदिकी श्रुति है। बीजोंका ही नाम अज है; अत: बकरेका वध करना हमें उचित नहीं है
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ—bījair yajñeṣu yaṣṭavyam iti vai vaidikī śrutiḥ | ajarasaṃjñāni bījāni chāgaṃ no hantum arhatha ||
Translation
Các hiền triết thưa: “Hỡi chư thần! Mặc khải Veda quả có dạy rằng trong các nghi lễ, tế tự phải được thực hiện bằng hạt giống (ngũ cốc). Chính hạt giống mang danh ‘aja’; vì thế, các ngài không nên đòi chúng tôi giết một con dê. Hãy để tế lễ thành tựu không bạo hại, đúng theo ý chỉ chân thật của śruti.”
Word by Word
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Plural
बीजैःwith seeds
बीजैः:
Karana
TypeNoun
Rootबीज
FormNeuter, Instrumental, Plural
यज्ञिषुin sacrifices
यज्ञिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Locative, Plural
यष्टव्यम्is to be worshipped/sacrificed
यष्टव्यम्:
TypeVerb
Rootयज्
FormGerundive (तव्यत्), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वैदिकीVedic
वैदिकी:
TypeAdjective
Rootवैदिक
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रुतिःrevelation/scripture
श्रुतिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Nominative, Singular
अजरसंज्ञानिhaving the designation/name 'aja'
अजरसंज्ञानि:
TypeAdjective
Rootअजरसंज्ञा
FormNeuter, Nominative, Plural
बीजानिseeds
बीजानि:
Karta
TypeNoun
Rootबीज
FormNeuter, Nominative, Plural
छागम्a goat
छागम्:
Karma
TypeNoun
Rootछाग
FormMasculine, Accusative, Singular
नःof us / for us
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormFirst, Genitive, Plural
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
TypeVerb
Rootहन्
FormInfinitive (तुमुन्)
अर्हथyou ought / you are fit
अर्हथ:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Second, Plural, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
Ṛ
ṛṣayaḥ (sages)Ś
śruti (Vedic revelation)B
bīja (seeds/grains)C
chāga (goat)A
aja (a designation/name)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes