Shloka 15
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
Devanagari script
सुरपक्षो गृहीतस्ते यस्मात् तस्माद् दिवः पत
Translation
Các hiền triết nói: “Hỡi bậc chúa tể loài người! Dẫu biết ‘aja’ có nghĩa là lương thực/ngũ cốc, ngươi vẫn theo phe chư thiên. Vì thế, hãy rơi khỏi cõi trời. Từ hôm nay, năng lực du hành giữa không trung của ngươi đã bị đoạn tuyệt; bởi đòn giáng của lời nguyền chúng ta, ngươi sẽ xé toạc mặt đất mà rơi vào Pātāla (cõi dưới).”
Word by Word
सुरपक्षःthe side/party of the gods
सुरपक्षः:
Karma
TypeNoun
Rootसुर-पक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
गृहीतःtaken/accepted
गृहीतः:
Karma
TypeVerb
Rootग्रह्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
तेby you
ते:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Singular
यस्मात्because of which/for which reason
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
तस्मात्therefore/from that (reason)
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
दिवःfrom heaven
दिवः:
Apadana
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, Ablative, Singular
पतfall!
पत:
TypeVerb
Rootपत्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes