Shloka 4
अध्याय ३३१: नारायणकथा-प्रशंसा तथा नारदस्य श्वेतद्वीप-निवृत्ति एवं बदरी-आगमनम् | Chapter 331: Praise of the Nārāyaṇa Narrative; Nārada’s Return from Śvetadvīpa and Arrival at Badarī
अनिष्टसम्प्रयोगाच्च विप्रयोगात् प्रियस्प च । मनुष्या मानसैर्दु:खैर्युज्यन्ते स्वल्पबुद्धय:,मन्दबुद्धि मनुष्य ही अप्रिय वस्तुकी प्राप्ति और प्रिय वस्तुका वियोग होनेपर मन-ही- मन दुखी होते हैं
aniṣṭasamprayogāc ca viprayogāt priyasya ca | manuṣyā mānasair duḥkhair yujyante svalpabuddhayaḥ ||
Nārada nói: Do giao hội với điều không ưa, và do lìa xa điều thân yêu, những kẻ trí hiểu ít bị trói buộc bởi khổ não trong tâm. Lời dạy này chỉ rõ kỷ luật đạo đức của tâm: khổ đau tăng mạnh khi hạnh phúc lệ thuộc vào những tiếp xúc và mất mát bên ngoài; còn sự vững chãi sinh từ minh biện và tự chế nội tâm.
नारद उवाच
Educational Q&A
Mental suffering arises from attachment to external circumstances—meeting the unwanted and losing the beloved. The verse urges discernment and inner steadiness so that the mind is not dragged into grief by contact and separation.
Nārada is instructing about the causes of human sorrow, identifying two common triggers—undesired association and separation from what is loved—and noting that those lacking clear understanding are especially overwhelmed by such mental pain.