Shloka 39
अग्नीषोमोत्पत्तिः
Agni–Soma Origin and the Brahmāgnīṣomīya Doctrine
यश्नतुर्भ्य: समुद्रेभ्यो वायुर्धारयते जलम् । उद्धृत्याददते चापो जीमूते भ्यो5म्बरेडनिल:
yajñatubhyaḥ samudrebhyo vāyur dhārayate jalam | uddhṛtyādadate cāpo jīmūtebhyo 'mbare 'nilaḥ ||
Bhīṣma nói: Từ các đại dương, Gió nâng giữ và kéo nước lên; đã nhấc lên rồi, chính Gió ấy trên không trung gom nước lại thành những khối mây. Vì thế, sinh phong mang tên Udāna—được tôn xưng là đại Vāyu—kéo nước từ bốn biển, đặt vào mây, rồi kết hợp mây với nước mà trao tiếp thành mưa. Lời dạy chỉ rõ trật tự và bổn phận của tự nhiên: ngay cả sức mạnh lớn nhất cũng hành xử như người quản hộ, nâng đỡ thế gian bằng sự phụng sự có điều độ, chứ không theo tùy hứng.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse uses the water-cycle as a dharmic analogy: Vāyu/Udāna performs a regulated, world-sustaining function—lifting water, forming clouds, and enabling rain—showing that power is meant to serve order and the common good.
In Bhishma’s instruction in the Śānti Parva, he describes the operation of the great Wind (identified with the inner vital breath, Udāna) that draws water from the oceans and establishes it in clouds, leading to rainfall—illustrating cosmic governance and disciplined function.