Shloka 63
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
Devanagari script
गता त्रिरष्टवर्षता ध्रुवोडसि पठचविंशक: । कुरुष्व धर्मसंचयं वयो हि तेडतिवर्तते,बेटा! तुम्हारी आयुके चौबीस वर्ष बीत गये। अब निश्चय ही तुम पचीस सालके हो गये; अतः धर्मका संचय करो। तुम्हारी सारी आयु यों ही बीती जा रही है
Transliteration
vyāsa uvāca | gatāḥ trirātra-viṃśati-varṣatāḥ, dhruvo ’si pañca-viṃśakaḥ | kuruṣva dharma-saṃcayaṃ, vayo hi te ’tivartate, vatsa ||
Translation
Vyāsa nói: “Hai mươi bốn năm đã qua; nay con chắc chắn đang ở năm thứ hai mươi lăm. Vậy hãy tích lũy gia tài của dharma. Thời gian chẳng đợi ai—mạng sống cứ lặng lẽ trôi đi, con ạ.”
Word by Word
गताःhave gone / have passed
गताः:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
त्रिthree
त्रि:
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा/द्वितीया (अव्ययवत् प्रयोग), एकवचन
षष्टिsixty
षष्टि:
TypeAdjective
Rootषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा/द्वितीया (अव्ययवत् प्रयोग), एकवचन
वर्षताःyears (as a measure of age/time)
वर्षताः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + ता (भावप्रत्यय)
Formस्त्री, प्रथमा, बहुवचन
ध्रुवःcertainly / surely / fixed
ध्रुवः:
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
उदसिyou are / you exist (reading uncertain)
उदसि:
TypeVerb
Rootउद् (धातु) → उद् + अस् (धातु) (पाठभेद/अशुद्ध-पाठ)
Formलट् (वर्तमान), मध्यम, एकवचन
पञ्चfive
पञ्च:
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा/द्वितीया (अव्ययवत् प्रयोग), एकवचन
विंशकःa score (twenty) / group of twenty
विंशकः:
TypeNoun
Rootविंशक (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
कुरुष्वdo / perform / accumulate
कुरुष्व:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन
धर्मdharma / righteousness
धर्म:
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी (समासाङ्ग), एकवचन
संचयम्accumulation / store
संचयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंचय (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
वयःage / youth / lifetime
वयः:
Karta
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेyour
ते:
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Formषष्ठी, एकवचन
अतिवर्ततेpasses by / is passing away
अतिवर्तते:
TypeVerb
Rootअति + वृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes