Shloka 50
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
न मातृपुत्रबान्धवा न संस्तुतः प्रियो जन: । अनुव्रजन्ति संकटे व्रजन्तमेकपातिनम्
na mātṛ-putra-bāndhavā na saṁstutaḥ priyo janaḥ | anuvrajanti saṅkaṭe vrajantaṁ eka-pātinam ||
Vyāsa nói: “Trong giờ khốn nguy, chẳng phải mẹ, chẳng phải con, chẳng phải bà con thân thuộc—ngay cả những người thân yêu được ca tụng—cũng không theo kẻ lên đường một mình trên lối sang thế giới bên kia. Cái chết và cuộc vượt qua ấy phải tự mình đối diện; vì vậy hãy nương tựa vào dharma của chính mình và kỷ luật nội tâm, chứ đừng bám víu vào ràng buộc thế tục.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
At death and in the decisive crisis of departing for the next world, one goes alone; even the closest and most celebrated loved ones cannot accompany. Therefore one should cultivate dharma, virtue, and preparedness within oneself rather than depending on social ties.
Vyāsa delivers a reflective instruction in the Śānti Parva, emphasizing the solitary nature of the soul’s departure and using it to counsel detachment from reliance on family and worldly praise.