Shloka 77

Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)

Devanagari script

उतक्तवाक्ये तु नृपती सुलभा चारुदर्शना । ततश्नारुतरं वाक्‍्यं प्रचक्रामाथ भाषितुम्‌,जब राजाकी बात समाप्त हो गयी, तब परम सुन्दरी सुलभाने अत्यन्त मधुर वचनोंमें भाषण देना आरम्भ किया

Transliteration

uktavākye tu nṛpatau sulabhā cārudarśanā | tataḥ snigdhatarāṃ vācaṃ pracakrāmatha bhāṣitum ||

Translation

Khi nhà vua đã nói xong, Sulabhā—rạng ngời và xinh đẹp khiến người nhìn phải ngưỡng mộ—liền bắt đầu cất lời bằng những lời lẽ còn dịu dàng, ngọt lành hơn nữa, chuẩn bị đáp lại với tâm trí điềm tĩnh, sáng rõ và ý hướng hợp đạo lý.

Word by Word

• उक्तवाक्ये: when the speech was spoken / after the statement
• उक्तवाक्ये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: उक्त (√वच्) + वाक्य
• Form: Neuter, Locative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• नृपते: O king
• Type: Noun
• Root: नृपति
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• सुलभा: Sulabhā
• सुलभा: Karta
• Type: Noun
• Root: सुलभा
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• चारुदर्शना: beautiful-looking
• Type: Adjective
• Root: चारुदर्शन
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• ततः: then/thereupon
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• अनुतरम्: excellent/superior
• अनुतरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अनुतर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वाक्यम्: speech/statement
• वाक्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाक्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• प्रचक्राम: began/undertook
• Type: Verb
• Root: प्र + √क्रम्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• अथ: then/now
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• भाषितुम्: to speak
• Type: Verb
• Root: √भाष्
• Form: Infinitive (Tumun)

Speaker

भीष्य उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Sulabhā
• nṛpati (the king)