Shloka 22
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
छत्रादिषु विशेषेषु मुक्त मां विद्धि तत्त्वतः । स त्वां सम्मन्तुमिच्छामि मानाहा हि मतासि मे,छत्र आदि जो विशेष राजोचित चिह्न हैं, उन्हें इस समय मैं त्याग चुका हूँ; अतः अब आप मुझे यथार्थरूपसे जान लें। मैं आपका सम्मान करना चाहता हूँ; क्योंकि आप मुझे सम्मानके योग्य जान पड़ती हैं
Translation
Đối với những dấu hiệu đặc biệt như lọng báu và các biểu trưng vương giả khác—hãy biết rằng ta đã thực sự buông bỏ chúng. Vì vậy, nay xin nàng hãy nhận biết ta đúng như chân tướng. Ta muốn tôn kính nàng, bởi trong mắt ta, nàng là người đáng được tôn kính.
Word by Word
छत्रादिषुamong umbrella etc. (royal insignia)
छत्रादिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootछत्रादि
FormMasculine, Locative, Plural
विशेषेषुin the special (distinctions/marks)
विशेषेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविशेष
FormMasculine, Locative, Plural
मुक्तम्released/abandoned
मुक्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootमुच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
विद्धिknow (you should know)
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
तत्त्वतःin truth / truly
तत्त्वतः:
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः
सःthat (I/he)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
सम्मन्तुम्to honor / to respect
सम्मन्तुम्:
TypeVerb
Rootसम् + मन्
Formतुमुन् (infinitive)
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
मानाहाworthy of honor (deserving respect)
मानाहा:
Karta
TypeAdjective
Rootमान + अह
FormFeminine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मताconsidered/thought
मता:
TypeVerb
Rootमन्
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
मेof me / to me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
Speaker
जनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes